Obesiti bukan sekadar isu berat bentuk badan, tetapi masalah kesihatan serius yang boleh meningkatkan risiko pelbagai penyakit kronik. Antara kesan utama obesiti termasuk osteoarthritis, apnea tidur, serangan jantung, strok, masalah kesuburan, risiko kanser dan gangguan kesihatan mental. Artikel ini juga membincangkan peranan BMI sebagai saringan awal kesihatan.
Kandungan
Pendahuluan
Obesiti sebenarnya bukan sekadar tentang bentuk badan dan keyakinan diri. Ia merupakan masalah kesihatan yang semakin serius, bukan saja di Malaysia, malah di seluruh dunia.
Ramai antara kita mungkin rasa “tak apa gemuk sikit je ni”, “gemuk itu awesome” dan abaikan terus tentang gaya hidup sihat, selagi boleh berjalan dan buat kerja harian. Tapi hakikatnya, berat badan berlebihan boleh memberi kesan besar kepada kesihatan jangka panjang.
Tapi, individu yang obes sebenarnya memberi amaran pada tubuh badan tentang risiko penyakit yang boleh dialami. Dan perkara ini bukanlah perkara yang asing, sering kali kita melihat di akhbar dan kaca TV kesedaran dan berita terkini yang berpunca daripada obesiti.
Artikel kali ini akan membincangkan 7 penyakit kronik berpunca daripada obesiti.
Adakah BMI Masih Relevan?
BMI atau Body Mass Index sering digunakan untuk mengira sama ada seseorang itu berada dalam kategori kurus, normal, berlebihan berat badan atau obes. Kiraan BMI dibuat berdasarkan berat dan ketinggian.
Walaupun BMI bukan ukuran yang sempurna (kerana ia tidak mengambil kira peratus lemak, otot atau gaya hidup), BMI masih relevan sebagai saringan awal.
Ia membantu mengenal pasti individu yang berisiko tinggi mengalami masalah kesihatan berkaitan berat badan.
Pendek kata, BMI bukan penentu mutlak, tapi ia tetap berguna sebagai tanda amaran awal.
7 Risiko Penyakit Kronik Akibat Obesiti
1. Osteoarthritis
Berat badan berlebihan memberi tekanan berterusan pada sendi, terutamanya lutut, pinggul dan tulang belakang. Lama-kelamaan, rawan sendi akan haus dan menyebabkan sakit, bengkak sendi serta pergerakan menjadi terhad.
Sebab itu, individu obes lebih mudah mengalami osteoarthritis, walaupun pada usia yang masih muda.
2. Apnea Tidur
Sangkakan tidur yang lena, tapi sebenarnya pasangan anda terganggu dengan bunyi dengkuran yang kuat.
Ramai anggap berdengkur itu perkara biasa, mungkin sebab penat bekerja. Tapi hakikatnya, dengkuran boleh jadi tanda apnea tidur, satu keadaan serius yang tidak boleh dipandang ringan.
Apnea tidur ialah keadaan di mana pernafasan terhenti seketika atau menjadi sangat cetek berulang kali semasa tidur. Akibatnya, bekalan oksigen berkurang dan kualiti tidur merosot.
Obesiti meningkatkan risiko apnea tidur kerana:
- Lemak berlebihan terkumpul di sekitar leher dan saluran pernafasan
- Ruang pernafasan menjadi sempit
- Kapasiti paru-paru berkurang
Antara simptom apnea tidur termasuk:
- Dengkuran kuat
- Tercungap-cungap, tercekik atau mendengus semasa tidur
- Kerap terjaga di waktu malam
- Berpeluh berlebihan ketika tidur
Jika dibiarkan, apnea tidur boleh meningkatkan risiko penyakit jantung dan strok.
3. Serangan Jantung
Dan individu obes berisiko tinggi untuk mendapat serangan jantung, tidak mengira usia. Berat badan berlebihan menyebabkan:
- Jantung bekerja lebih kuat untuk mengepam darah
- Otot jantung menebal
- Saluran darah jantung menyempit
- Gangguan pada ritma jantung
Selain itu, obesiti juga menyumbang kepada penyakit 3 serangkai yang memberi kesan besar kepada kesihatan jantung, iaitu:
- Diabetes
- Tekanan darah tinggi
- Kolesterol tinggi
4. Risiko Strok
Obesiti meningkatkan risiko strok melalui tekanan darah tinggi, kolesterol tinggi dan diabetes. Lemak berlebihan boleh menyebabkan saluran darah menjadi sempit atau tersumbat, sekali gus mengganggu aliran darah ke otak.
Strok bukan sahaja boleh membawa maut, malah boleh menyebabkan kecacatan kekal seperti lumpuh atau masalah pertuturan.
5. Masalah Kesuburan
Obesiti boleh mengganggu keseimbangan hormon, baik pada lelaki mahupun wanita.
Bagi wanita, ia boleh menyebabkan:
- Kitaran haid tidak teratur
- Masalah ovulasi
- Kesukaran untuk hamil
Bagi lelaki pula, obesiti boleh menurunkan kualiti dan bilangan sperma. Akibatnya, peluang untuk mendapatkan zuriat menjadi lebih rendah.
6. Risiko Kanser
Kajian menunjukkan obesiti dikaitkan dengan peningkatan risiko beberapa jenis kanser seperti:
- Kanser payudara
- Kanser usus besar
- Kanser rahim
- Kanser buah pinggang
Lemak berlebihan menghasilkan hormon dan bahan keradangan yang boleh mencetuskan pertumbuhan sel kanser.
7. Masalah Kesihatan Mental
Obesiti bukan hanya memberi kesan fizikal, tetapi juga mental. Ramai individu obes mengalami:
- Kurang keyakinan diri
- Tekanan emosi
- Kebimbangan dan kemurungan
Stigma masyarakat terhadap berat badan, terutama dengan kepesatan media sosial yang boleh mempengaruhi mental dan persepsi individu boleh menjejaskan kualiti hidup secara keseluruhan.
Kesimpulan
Obesiti bukan sekadar isu penampilan. Ia berkait rapat dengan pelbagai penyakit kronik yang boleh menjejaskan kesihatan dan kehidupan jangka panjang. BMI mungkin bukan ukuran yang sempurna, tetapi ia masih relevan sebagai langkah awal untuk mengenal pasti risiko.
Perubahan kecil dalam gaya hidup seperti pemakanan sihat, aktiviti fizikal dan kesedaran tentang kesihatan, boleh memberi kesan besar jika dilakukan secara konsisten.
